نمای ساختمان، اولین و مهمترین لایه محافظ سازه در برابر عوامل محیطی است. باران، رطوبت، باد، تغییرات دما و حتی آلودگی هوا بهطور مستقیم با نما در تماس هستند. در صورتی که نمای ساختمان نفوذپذیر باشد، آب و رطوبت به لایههای داخلی سازه راه پیدا کرده و بهمرور باعث آسیبهای جدی فنی و اقتصادی میشود. شناخت دلایل نفوذپذیری نما و روشهای اصولی رفع آن، نقش مهمی در افزایش عمر مفید ساختمان دارد.

نفوذپذیری نما چیست؟
نفوذپذیری نما به معنای عبور آب، رطوبت یا بخار آب از سطح خارجی نما به لایههای داخلی ساختمان است. این پدیده ممکن است بهصورت تدریجی و نامحسوس رخ دهد، اما اثرات آن در بلندمدت به شکل شورهزدگی، پوستهشدن، ترک، زنگزدگی اجزای فلزی و حتی کاهش مقاومت سازه نمایان میشود.
دلایل اصلی نفوذپذیری نمای ساختمان:
۱) ترکهای سطحی و سازهای
ترکها شایعترین مسیر نفوذ آب در نما هستند. این ترکها ممکن است در اثر جمعشدگی مصالح، نشست سازه، تغییرات دمایی یا اجرای غیراصولی ایجاد شوند.
۲)مصالح نامناسب یا بیکیفیت
استفاده از ملاتهای ضعیف، سنگهای متخلخل، آجرهای غیراستاندارد یا پوششهای بدون مقاومت کافی در برابر آب، احتمال نفوذپذیری نما را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
۳) اجرای نادرست درزها و اتصالات
درزهای بین سنگها، سرامیکها، پنجرهها و اجزای نما اگر بهدرستی آببندی نشوند، به نقاط بحرانی نفوذ آب تبدیل میشوند.
۴)عدم استفاده از افزودنیها و پوششهای محافظ
در بسیاری از پروژهها، به دلیل کاهش هزینه اولیه، از مواد آببند یا افزودنیهای کاهنده نفوذپذیری استفاده نمیشود؛ موضوعی که هزینههای سنگینتری را در آینده به همراه دارد.
۵)فرسودگی نما در طول زمان
حتی بهترین نماها نیز در صورت عدم نگهداری، بهمرور دچار کاهش مقاومت در برابر رطوبت میشوند. تابش آفتاب، بارندگیهای مداوم و آلودگیها در این فرسودگی نقش دارند.
پیامدهای نفوذپذیری نما:
ایجاد شوره و لکههای سفید روی سطح نما
کاهش چسبندگی سنگ و سرامیک و خطر ریزش
تخریب تدریجی ملات و بتن پشت نما
زنگزدگی اتصالات فلزی و اسکوپها
افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری
روشهای اصولی رفع نفوذپذیری نما
۱)ترمیم ترکها و درزها:
اولین قدم، شناسایی و ترمیم ترکهای موجود است. استفاده از مواد انعطافپذیر و سازگار با نوع نما، مانع از نفوذ مجدد آب میشود.
۲) استفاده از پوششهای آبگریز
پوششهای آبگریز با نفوذ به خلل و فرج سطح نما، بدون تغییر ظاهر، جذب آب را بهشدت کاهش میدهند و گزینهای مناسب برای نماهای سنگی و آجری هستند.
۳)بهکارگیری افزودنیهای کاهنده نفوذپذیری
در پروژههای نوساز یا در زمان بازسازی، استفاده از افزودنیهای بتن و ملات که نفوذپذیری را کاهش میدهند، یکی از مؤثرترین راهکارها برای افزایش دوام نما است.
۴)اجرای صحیح درزگیری و آببندی
آببندی اصولی اطراف پنجرهها، لبهها، جانپناهها و محل اتصال نما به اجزای دیگر ساختمان، نقش کلیدی در جلوگیری از نفوذ آب دارد.
۵)نگهداری و بازبینی دورهای نما
بازدید منظم نما و ترمیم سریع نقاط آسیبدیده، از گسترش نفوذ رطوبت و ایجاد خسارتهای جدی جلوگیری میکند.
نفوذپذیری نمای سازهها یکی از مشکلات رایج اما قابل پیشگیری در صنعت ساختمان است. با انتخاب مصالح مناسب، اجرای اصولی، استفاده از افزودنیها و پوششهای محافظ و همچنین نگهداری منظم، میتوان عمر مفید نما و کل سازه را بهطور چشمگیری افزایش داد. توجه به این موضوع، نهتنها باعث کاهش هزینههای آتی میشود، بلکه ایمنی و کیفیت ساختمان را نیز تضمین میکند.
