ملاتهای مقاوم شیمیایی و ضد اسید یکی از مهمترین مصالح مورد استفاده در محیطهای صنعتی به شمار میروند؛ محیطهایی که در معرض اسیدها، بازها، نمکها و سایر مواد خورنده قرار دارند. استفاده صحیح و اجرای اصولی این نوع ملاتها نقش تعیینکنندهای در افزایش دوام سازه، کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری و جلوگیری از تخریب زودرس سطوح دارد.

۱. ملات مقاوم شیمیایی و ضد اسید چیست؟
ملات مقاوم شیمیایی نوعی ملات صنعتی است که بر پایه رزینهای پلیمری، سیمانهای اصلاحشده یا ترکیبات ویژه معدنی تولید میشود و در برابر حملات شیمیایی مقاومت بالایی دارد. این ملاتها معمولاً در محیطهایی مانند:
* کارخانههای تولید مواد شیمیایی
* صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
* آزمایشگاهها
* تصفیهخانههای آب و فاضلاب
* کارخانجات تولید باتری و اسید
مورد استفاده قرار میگیرند.
۲. زیرسازی؛ مهمترین مرحله پیش از اجرا
کیفیت اجرای ملات ضد اسید تا حد زیادی به آمادهسازی سطح بستگی دارد. مهمترین اقدامات در این مرحله عبارتند از:
* حذف کامل چربی، گرد و غبار و آلودگیهای سطحی
* برداشتن بخشهای سست و ناپایدار بتن
* زبر کردن سطح برای افزایش چسبندگی
* اطمینان از خشک بودن یا داشتن رطوبت مجاز (مطابق مشخصات فنی ملات)
در صورت وجود ترکهای عمیق یا آسیبهای ساختاری، ابتدا باید با مواد ترمیمی مناسب اصلاح شوند.
۳. آمادهسازی ملات
ملاتهای مقاوم شیمیایی معمولاً بهصورت چند جزئی (پودر و رزین یا هاردنر) عرضه میشوند. در هنگام اختلاط باید به نکات زیر توجه کرد:
* رعایت دقیق نسبت اختلاط اعلامشده توسط تولیدکننده
* استفاده از همزن مکانیکی با دور مناسب
* خودداری از افزودن آب یا مواد اضافی خارج از دستورالعمل
* تهیه ملات به اندازهای که در مدت زمان کارپذیری قابل مصرف باشد
بیتوجهی به نسبت اختلاط میتواند مقاومت شیمیایی و مکانیکی ملات را بهشدت کاهش دهد.
۴. نحوه اجرای ملات ضد اسید
اجرای این ملات بسته به محل مصرف (کف، دیوار، بندکشی یا نصب آجر ضد اسید) متفاوت است، اما اصول کلی شامل موارد زیر میشود:
* پخش یکنواخت ملات با ماله یا کاردک مناسب
* اعمال فشار کافی برای حذف حبابهای هوا
* رعایت ضخامت اجرایی مطابق مشخصات فنی
* تسطیح نهایی سطح برای جلوگیری از تجمع مواد خورنده
در اجرای کفسازی صنعتی، معمولاً از شمشهکشی دقیق و کنترل تراز استفاده میشود تا شیببندی صحیح برای هدایت سیالات برقرار گردد.
۵. عملآوری و بهرهبرداری
پس از اجرا، ملات باید در شرایط مناسب عملآوری شود. برخی ملاتهای پلیمری نیاز به محافظت در برابر رطوبت یا تابش مستقیم خورشید دارند. همچنین:
* از وارد کردن بار مکانیکی زودهنگام خودداری شود
* تماس با مواد شیمیایی تا پایان زمان گیرش کامل انجام نشود
* دمای محیط در محدوده توصیهشده حفظ شود
زمان بهرهبرداری نهایی بسته به نوع ملات میتواند از چند روز تا یک هفته متغیر باشد.
۶. خطاهای رایج در اجرای ملات ضد اسید
برخی اشتباهات متداول که باعث کاهش عملکرد سیستم میشوند عبارتند از:
* اجرای ملات روی سطح آلوده یا مرطوب
* رعایت نکردن نسبت اختلاط
* اجرای ضخامت کمتر از حد استاندارد
* بیتوجهی به شرایط دمایی محیط
* استفاده از نیروی اجرایی غیرمتخصص
این موارد میتوانند منجر به جداشدگی، ترکخوردگی یا کاهش مقاومت شیمیایی شوند.
ملاتهای مقاوم شیمیایی و ضد اسید راهکاری تخصصی برای محافظت از سازهها در محیطهای خورنده هستند. با این حال، کیفیت نهایی تنها به نوع محصول وابسته نیست؛ بلکه اجرای صحیح، آمادهسازی دقیق سطح و رعایت کامل دستورالعمل فنی، نقش کلیدی در دستیابی به عملکرد مطلوب ایفا میکند. انتخاب محصول استاندارد و بهرهگیری از تیم اجرایی مجرب، تضمینکننده دوام و ایمنی سازه در شرایط سخت صنعتی خواهد بود.
