بتن یکی از پرکاربردترین مصالح در پروژههای عمرانی است؛ اما شرایط آب و هوایی، بهویژه هوای گرم میتواند کیفیت و دوام آن را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از مشکلات رایج در بتنریزی در دماهای بالا، ترکخوردگی است که نه تنها زیبایی سازه را از بین میبرد، بلکه میتواند مقاومت و طول عمر آن را کاهش دهد. در ادامه مهمترین روشهای جلوگیری از ترک خوردن بتن در هوای گرم را بررسی میکنیم:
- استفاده از افزودنیهای بتن:
کندگیرکنندهها (Retarders): باعث افزایش زمان گیرش بتن میشوند و فرصت بیشتری برای پرداخت سطحی فراهم میکنند.
فوق روانکنندهها: کارایی بتن را بالا میبرند و نیاز به آب اضافی را کاهش میدهند، در نتیجه خطر ترک ناشی از تبخیر آب کمتر میشود.
الیاف بتن:موجب کنترل ترکهای مویی و افزایش مقاومت کششی بتن میشوند.
- خنک نگه داشتن مصالح و آب اختلاط:
استفاده از آب خنک یا یخ خرد شده در طرح اختلاط.
نگهداری مصالحی مثل شن و ماسه در سایه یا پوشاندن آنها برای جلوگیری از افزایش دما.
- زمانبندی مناسب بتنریزی:
بهترین زمان برای بتنریزی در هوای گرم، ساعات اولیه صبح یا بعد از غروب آفتاب است.
اجتناب از بتنریزی در ظهر یا بعدازظهر، زمانی که شدت تابش آفتاب به حداکثر میرسد.
- عملآوری (کیورینگ) صحیح بتن:
مرطوب نگه داشتن سطح بتن با آبپاشی یا پوششهای خیس (گونی مرطوب، پلاستیک).
استفاده از ترکیبات عملآوری (Curing Compounds) برای جلوگیری از تبخیر سریع آب.
ایجاد سایهبان یا پوشش موقت برای کاهش دمای محیطی بتن.
- طراحی صحیح مخلوط بتن:
* کاهش نسبت آب به سیمان (w/c ratio) و استفاده از دانهبندی مناسب سنگدانهها.
* استفاده از سیمان با حرارت هیدراسیون کمتر.
- کاهش تبخیر سطحی بتن:
* ایجاد مهپاشی یا رطوبت مصنوعی در اطراف محل بتنریزی.
* جلوگیری از وزش باد مستقیم بر سطح بتن.
برای جلوگیری از ترک خوردن بتن در هوای گرم باید مجموعهای از اقدامات از مرحله انتخاب مصالح و افزودنیها تا زمان بتنریزی و عملآوری بهصورت همزمان انجام شود. استفاده از افزودنیهای شیمیایی بتن نقش مهمی در کنترل گیرش و تبخیر آب ایفا میکند و میتواند کیفیت نهایی سازه را تضمین کند. با رعایت این اصول، دوام و مقاومت بتن در شرایط سخت آب و هوایی حفظ خواهد شد.